Class 11PhysicsOscillationsDifferent types of oscillations (Free, Damped, Forced Oscillation and Resonance)
Mediumઅનુનાદ (Resonance) એટલે શું? તેનું ઉદાહરણ આપો.
(N/A) અનુનાદ એ એક એવી ઘટના છે જેમાં જ્યારે કોઈ બાહ્ય આવર્તક બળ અથવા કંપન કરતી સિસ્ટમની આવૃત્તિ,બીજી સિસ્ટમની પ્રાકૃતિક આવૃત્તિ સાથે મેળ ખાય છે,ત્યારે તે સિસ્ટમ મોટા કંપનવિસ્તાર સાથે દોલનો કરવા લાગે છે.
ઉદાહરણ: હિંચકા પર બેઠેલા બાળકનો વિચાર કરો. હિંચકાની એક ચોક્કસ પ્રાકૃતિક આવૃત્તિ હોય છે. જો બાળક (અથવા હિંચકો નાખનાર વ્યક્તિ) નિયમિત અંતરે એવી રીતે બળ લગાડે કે જેથી ધક્કા મારવાની આવૃત્તિ હિંચકાની પ્રાકૃતિક આવૃત્તિ સાથે મેળ ખાય,તો હિંચકાના દોલનોનો કંપનવિસ્તાર નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે. આ યાંત્રિક અનુનાદનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
ઉદાહરણ: હિંચકા પર બેઠેલા બાળકનો વિચાર કરો. હિંચકાની એક ચોક્કસ પ્રાકૃતિક આવૃત્તિ હોય છે. જો બાળક (અથવા હિંચકો નાખનાર વ્યક્તિ) નિયમિત અંતરે એવી રીતે બળ લગાડે કે જેથી ધક્કા મારવાની આવૃત્તિ હિંચકાની પ્રાકૃતિક આવૃત્તિ સાથે મેળ ખાય,તો હિંચકાના દોલનોનો કંપનવિસ્તાર નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે. આ યાંત્રિક અનુનાદનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
Explore More
Similar Questions
જો એક અવમંદિત હાર્મોનિક ઓસિલેટરના $t=0, t_1$ અને $t_2$ સમયે કંપવિસ્તાર અનુક્રમે $A_0, A_1$ અને $A_2$ હોય,તો $(t_1+t_2)$ સમયે ઓસિલેટરનો કંપવિસ્તાર કેટલો હશે?
$2 \ s$ અને $4 \ s$ પછી ડેમ્પ્ડ હાર્મોનિક ઓસિલેટરના કંપનવિસ્તાર અનુક્રમે $A_1$ અને $A_2$ છે. જો ઓસિલેટરનો પ્રારંભિક કંપનવિસ્તાર $A_0$ હોય,તો
DifficultAP EAMCET 2023
View Solutionએક માસ-સ્પ્રિંગ સિસ્ટમ જે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે,તેનો કંપવિસ્તાર સમય સાથે ઘટે છે. જો દળ $m = 500 \, g$ અને અવમંદન અચળાંક (decay constant) $b = 20 \, g/s$ હોય,તો સિસ્ટમનો કંપવિસ્તાર તેના પ્રારંભિક મૂલ્યના અડધા થવા માટે કેટલો સમય $t$ (સેકન્ડમાં) લાગશે? (આપેલ છે: $\ln 2 = 0.693$)
DifficultJEE MAIN 2021
View Solution$200 \, g$ દળનો એક બ્લોક,$K = 90 \, N \, m^{-1}$ સ્પ્રિંગ અચળાંક અને $b = 40 \, g \, s^{-1}$ અવમંદન અચળાંક ધરાવતી સ્પ્રિંગની અસર હેઠળ $SHM$ કરે છે. તેના કંપવિસ્તારને તેના પ્રારંભિક મૂલ્યના અડધા સુધી ઘટવા માટે લાગતો સમય ...... $s$ છે (આપેલ છે: $\ln \frac{1}{2} = -0.693$).
Medium
View Solution$3000 \; kg$ દળ ધરાવતી એક કારમાં તમે મુસાફરી કરી રહ્યા છો. ધારો કે તમે તેની સસ્પેન્શન સિસ્ટમના દોલનોની લાક્ષણિકતાઓ તપાસી રહ્યા છો. જ્યારે આખી કાર તેના પર મૂકવામાં આવે છે ત્યારે સસ્પેન્શન $15 \; cm$ જેટલું નીચે દબાય છે. વળી,એક પૂર્ણ દોલન દરમિયાન દોલનનો કંપવિસ્તાર $50 \%$ જેટલો ઘટે છે. નીચેના મૂલ્યોનો અંદાજ લગાવો:
$(a)$ સ્પ્રિંગ અચળાંક $k$ અને
$(b)$ એક પૈડા માટે સ્પ્રિંગ અને શોક એબ્સોર્બર સિસ્ટમનો ડેમ્પિંગ અચળાંક $b$,ધારો કે દરેક પૈડું $750 \; kg$ દળને ટેકો આપે છે.
$(a)$ સ્પ્રિંગ અચળાંક $k$ અને
$(b)$ એક પૈડા માટે સ્પ્રિંગ અને શોક એબ્સોર્બર સિસ્ટમનો ડેમ્પિંગ અચળાંક $b$,ધારો કે દરેક પૈડું $750 \; kg$ દળને ટેકો આપે છે.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo